Czym jest DAA i jaka jest jego rola w organizmie?

Nie musisz obawiać się DAA, czyli kwasu asparaginowego, gdyż ten naturalnie występuje w Twoim organizmie. Zalicza się go do aminokwasów endogennych, co oznacza, że Twój ustrój sam go wytwarza. Wprawdzie nie jest wykorzystywany do budowy białek, ale reguluje szereg procesów, jakie zachodzą w Twoim ciele.

Właściwości kwasu asparaginowego, które wynikają z jego aktywności biologicznej, budzą szczególne zainteresowanie sportowców. Wprawdzie ten aminokwas nie buduje mięśni bezpośrednio, ale wpływa na sygnalizację komórkową. DAA uczestniczy zarówno w pracy układu nerwowego, jak i hormonalnego, przez co wspiera organizm podczas intensywnych serii ćwiczeń, które wykonujesz na siłowni.

DAA, czyli prawoskrętna forma kwasu asparaginowego, wyróżnia się na tle innych postaci tego aminokwasu, ponieważ nie wchodzi w skład białek ustrojowych. Aktywność tej substancji przypomina hormony i neuroprzekaźniki, ponieważ działa jak cząsteczka sygnałowa, która przyłącza się do receptorów w przysadce i podwzgórzu. W rezultacie DAA reguluje syntezę testosteronu, który odpowiada za budowę tkanki mięśniowej, sprawność fizyczną i seksualną.

Pragniesz czerpać substancje odżywcze ze zdrowej i zbilansowanej diety, dlatego zastanawiasz się, gdzie występuje kwas asparaginowy? Możesz znaleźć go w mięsie, nabiale, rybach, roślinach strączkowych, orzechach i zbożach. W związku z tym włącz do swojego jadłospisu te produkty spożywcze, aby zaspokoić zapotrzebowanie na kwas asparaginowy.

W diecie wegańskiej szczególnego znaczenia nabiera białko roślinne i sojowe, ponieważ zawiera kwas asparaginowy, który Twój organizm jest w stanie przekształcić w formę prawoskrętną. Przy zwiększonym zapotrzebowaniu na ten składnik, np. podczas zwiększonego wysiłku fizycznego i przygotowań do zawodów, możesz rozważyć jego suplementację. Gotowe preparaty charakteryzują się bowiem wysokim stężeniem DAA. 

Kwas D-asparaginowy zwiększa wydzielanie LH, czyli hormonu luteinizującego, który w Twoim organizmie reguluje stężenie testosteronu. Efekt, jaki uzyskasz wskutek suplementacji, zależy od stanu wyjściowego – najlepsze rezultaty obserwuje się przy niedoborze DAA. Nie bez znaczenia jest także płeć konsumenta – u kobiet kwas asparaginowy działa łagodniej i w mniejszym stopniu podnosi poziom testosteronu.

Jakie korzyści może mieć suplementacja DAA dla sportowców?

Regularny trening obciąża układ nerwowy i hormonalny, dlatego Twój organizm szuka równowagi i szybkiej regeneracji. Tutaj zainteresowanie wielu osób budzi działanie kwasu D-asparaginowego, który odpowiada za sygnalizację hormonalną. DAA może pomóc Ci w adaptacji do zwiększonego wysiłku, ale ostateczne efekty zależą od Twojej formy i poziomu wytrenowania.

Kluczową rolę odgrywają tu hormony anaboliczne ze szczególnym uwzględnieniem androgenów. Stwierdzono pozytywny wpływ kwasu asparaginowego na testosteron, gdyż DAA zwiększa wydzielanie LH. Z kolei hormon luteinizujący bezpośrednio stymuluje syntezę androgenów. Możesz dostrzec u siebie wyraźne efekty suplementacji kwasu D-asparaginowego przy niskich wartościach wyjściowych testosteronu.

Gdy intensywnie trenujesz i wprowadzasz restrykcje kaloryczne, możesz borykać się z niedoborem kwasu asparaginowego. Duży wysiłek fizyczny wywołuje stres w Twoim organizmie, z kolei diety eliminacyjne nierzadko ograniczają podaż składników odżywczych, zwłaszcza jeżeli nie zostały skonsultowane ich ze specjalistą. Gdy doświadczasz niedoboru DAA, jego objawami są najczęściej spadek libido i spowolnienie regeneracji.

W sprzedaży znajdziesz różne boostery testosteronu – nie każdy tego rodzaju suplement diety działa tak samo. Wiele z tych preparatów opiera swoją aktywność na DAA, który czasem łączy się z cynkiem lub adaptogenami. Efekt synergii, który zachodzi między wspomnianymi składnikami, może poprawić Twoje wyniki sportowe.

Nie zapominaj, że gdy stawiasz na intensywną aktywność fizyczną, przydatne mogą okazać się odżywki białkowe, które dostarczają potrzebnych aminokwasów, w tym kwas asparaginowy. Tego rodzaju produkty wspierają regenerację Twoich mięśni i stanowią uzupełnienie zdrowego odżywiania.

Ważne, abyś znał najważniejsze różnice między różnymi źródłami protein. Białko wołowe zawiera pełny profil aminokwasów, które wspierają syntezę włókien mięśniowych. Takie suplementy diety są z reguły dobrze tolerowane przez organizm i sprawdzą się przy alergii na kazeinę, która występuje wyłącznie w mleku.

Dużą popularnością wśród sportowców cieszy się także białko jajeczne, które charakteryzuje się wysoką biodostępnością. Podobnie jak wołowe, dostarcza pełne spektrum aminokwasów.

Jeśli natomiast chcesz zadbać o odpowiednią podaż DAA w swojej diecie, rozważ:

• dietę wysokobiałkową, która w naturalny sposób pokrywa zapotrzebowanie na aminokwasy;

• odżywki białkowe, które ułatwiają regenerację;

• białko wołowe, które sprawdza się przy alergii na kazeinę i nietolerancji laktozy;

• białko jajeczne, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy;

• białko serwatkowe, które szybko ulega strawieniu w przewodzie pokarmowym;

• kazeinę, która wspiera uczucie sytości, gdyż powoli trawi się w układzie pokarmowym.

Jakie są potencjalne skutki uboczne suplementacji DAA?

Pamiętaj, że każdy organizm inaczej reaguje na popularne suplementy diety, dlatego musisz uważnie obserwować, jak Twoje ciało reaguje na wprowadzane zmiany. Jakie są potencjalne działania niepożądane DAA? Na szczęście najczęściej są one łagodne i całkowicie odwracalne, a pojawiają się wskutek przekroczenia zalecanej dziennej porcji.

Na ogół skutki uboczne kwasu asparaginowego dotyczą krótkotrwałego pogorszenia samopoczucia. Mogą pojawić się u Ciebie bóle głowy, rozdrażnienie, wahania nastroju i problemy ze snem. Dokuczliwe objawy zazwyczaj mijają samoistnie, gdy odstawisz DAA lub zmniejszysz porcję suplementu.

Interesuje Cię, czy kwas asparaginowy jest szkodliwy i toksycznie oddziałuje na Twój organizm? DAA uchodzi za stosunkowo bezpieczny przy rozsądnym stosowaniu, gdyż należy do aminokwasów endogennych i Twój ustrój doskonale zna ten związek. Problemu nie stanowi zatem sama substancja, lecz jej nadużywanie, które niekiedy daje skutki uboczne.

Gdy sięgasz po zbyt duże porcje, zagraża Ci nadmiar kwasu asparaginowego, który zaburza równowagę hormonalną i może doprowadzić do spadku testosteronu. Zdarza się, że zwiększona podaż DAA przyczynia się do wzrostu stężenia estradiolu w organizmie. Ten żeński hormon płciowy sprawia, że uzyskujesz efekt odwrotny do zamierzonego. Dzieje się tak, gdy Twoja dzienna porcja przekracza 6 g.

Jeśli zależy Ci na bezpiecznym stosowaniu kwasu D-asparaginowego, zażywaj go zgodnie z zaleceniami sprawdzonych producentów. Wbrew obiegowej opinii większe ilości nie zwiększają skuteczności suplementacji, lecz nasilają działania niepożądane. Postaw na cykliczną suplementację, która trwa 2-4 tygodnie, po czym wprowadź zalecaną przerwę w zażywaniu tego rodzaju środków.

Chcesz wiedzieć, o jakiej porze stosować DAA, aby uzyskać najlepsze rezultaty? Kwas D-asparaginowy możesz przyjmować rano lub przed zaplanowanym treningiem – raczej nie rób tego wieczorem, gdyż niekiedy pogarsza jakość snu.

Nie zapominaj, że ten aminokwas nie jest zarezerwowany wyłącznie dla mężczyzn, ale w ich przypadku wywiera silniejszy wpływ na gospodarkę hormonalną. U kobiet daje subtelniejszy efekt, poza tym nie zaleca się jego stosowania w ciąży ani podczas karmienia piersią. Decyzję o suplementacji zawsze najlepiej skonsultować z lekarzem lub dietetykiem, który oceni, czy rzeczywiście jej potrzebujesz.

W przypadku preparatów z DAA zachowaj szczególną ostrożność, gdy cierpisz na choroby nerek, ponieważ aminokwasy zwiększają pulę azotu, obciążając ten narząd. Przy jego niewydolności kwas D-asparaginowy może Ci zaszkodzić, dlatego koniecznie skonsultuj się z lekarzem.

Bibliografia

Crewther B., Witek K., Draga P., Zmijewski P., Obmiński Z., 2019, Short-Term d-Aspartic Acid Supplementation Does Not Affect Serum Biomarkers Associated With the Hypothalamic-Pituitary-Gonadal Axis in Male Climbers, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 29(3), 259–264, doi:10.1123/ijsnem.2018-0076

D’Aniello A., Di Cosmo A., Di Cristo C., Annunziato L., Petrucelli L., Fisher G., 1996, Involvement of D-aspartic acid in the synthesis of testosterone in rat testes, Life Sciences, 59(2), 97–104, doi:10.1016/0024-3205(96)00266-4

Melville G.W., Siegler J.C., Marshall P.W.M., 2017, The effects of d-aspartic acid supplementation in resistance-trained men over a three month training period: A randomised controlled trial, PLOS ONE, 12(8), e0182630, doi:10.1371/journal.pone.0182630

Płoszczyca K., Czuba M., Zakrzeska A., Gajda R., 2023, The Effects of Six-Gram D-Aspartic Acid Supplementation on the Testosterone, Cortisol, and Hematological Responses of Male Boxers Subjected to 11 Days of Nocturnal Exposure to Normobaric Hypoxia, Nutrients, 16(1), 76, doi:10.3390/nu16010076

Roshanzamir F., Safavi S.M., 2017, The putative effects of D-Aspartic acid on blood testosterone levels: A systematic review, International Journal of Reproductive BioMedicine, 15(1), 1–10

Topo E., Soricelli A., D’Aniello A., Ronsini S., D’Aniello G., 2009, The role and molecular mechanism of D-aspartic acid in the release and synthesis of LH and testosterone in humans and rats, Reproductive Biology and Endocrinology, 7, 120, doi:10.1186/1477-7827-7-120

Willoughby D.S., Leutholtz B., 2013, D-aspartic acid supplementation combined with 28 days of heavy resistance training has no effect on body composition, muscle strength, and serum hormones associated with the hypothalamo-pituitary-gonadal axis in resistance-trained men, Nutrition Research, 33(10), 803–810, doi:10.1016/j.nutres.2013.07.010